หนึ่งในโรคยอดฮิตคือโรคลำไส้แปรปรวนหรือ (IBS: Irritable bowel syndrome) เรียกสั้นๆ ว่าโรคไอบีเอส เกิดจากการทำงานผิดปกติของระบบทางเดินอาหารส่วนลำไส้ แม้ว่าโรคนี้จะไม่มีอันตรายสามารถหายได้เองแต่เราก็ไม่ควรชะล่าใจ ที่แน่ๆ คือมันส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันของเราทำให้เราใช้ชีวิตประจำวันลำบากขึ้น ทำกิจกรรมอะไรได้ไม่เต็มที่ บางครั้งมันยังทำให้เรารู้สึกเสียหน้าด้วย อาการเตือนลำไส้แปรปรวนและสาเหตุกระตุ้นทำให้เกิดโรคมีอะไรบ้าง วันนี้เราจะพาทุกคนที่สงสัยมาหาคำตอบ
อาการเตือนของโรคลำไส้แปรปรวน
อาการเตือนที่พบบ่อยผู้ป่วยจะรู้สึกปวดท้องและรู้สึกปวดบิด มีอาการแน่นท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อหรือมีลมในท้องมากการขับถ่ายเปลี่ยนไปจากเดิมอาจมีอาการท้องเสียหรือท้องผูก บางครั้งมีอาการท้องเสียสลับกับท้องผูกหรือมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งเกิดขึ้น แต่หากร่างกายได้ขับถ่ายของเสียออกไปก็จะรู้สึกดีขึ้น บางครั้งเวลาผ่านไประยะเวลาหนึ่งก็จะกลับมาเป็นอีก
สาเหตุกระตุ้นให้เกิดโรคลำไส้แปรปรวน
ความจริงเกี่ยวกับโรคลำไส้แปรปรวนคือยังไม่มีสาเหตุที่แน่ชัด แต่มีงานวิจัยหลายๆ ชิ้นที่บ่งบอกว่าเกิดจากปัจจัยบุคคลและปัจจัยสิ่งแวดล้อม ปัจจัยที่เกิดกับตัวบุคคลอาจเกิดจากความรู้สึกไวต่อสิ่งกระตุ้นหรือความผิดปกติของจุลินทรีย์ในทางเดินอาหารซึ่งไม่สมดุล สำหรับปัจจัยแวดล้อมอย่างเช่น การรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลหรือไขมันสูง การรับประทานอาหารรสจัด บางครั้งเกิดจากความเครียดหรือจิตใจ การติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารหรือเกิดจากการรับประทานยาฆ่าเชื้อ เกิดจากผลข้างเคียงในการรับประทานยาบางชนิด
การวินิจฉัยโรคลำไส้แปรปรวน
แพทย์จะวินิจฉัยเริ่มต้นจากการซักประวัติและทำการตรวจร่างกายของผู้ป่วยอย่างละเอียด หากผู้ป่วยที่มีเกณฑ์หรือมีสัญญาณเตือนอาจได้รับการวินิจฉัยโรคเพิ่มเติมด้วยการเอกซเรย์ลำไส้ใหญ่หรือการส่องกล้องลำไส้ใหญ่หลักๆ แล้วจะพิจารณาจากอายุของผู้ป่วยที่มากกว่า 50 ปี ผู้ป่วยที่มีประวัติเลือดออกในทางเดินอาหารหรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุตลอดจนคนในครอบครัวมีประวัติเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่
แนวทางการรักษาโรคลำไส้แปรปรวน
แนวทางการรักษาเราแบ่งออกเป็น 2 แนวทางหลักๆ ก็คือการรักษาแบบไม่ใช้ยาและการรักษาโดยการใช้ยา การรักษาแบบไม่ต้องใช้ยาเริ่มต้นที่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน การทานอาหารที่ดีและมีประโยชน์ การทานอาหารให้ตรงเวลางดเครื่องดื่มสุรา เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ งดการสูบบุหรี่ หันมาออกกำลังกายเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอในขณะที่การรักษาด้วยยาจะเป็นเพียงการรักษาตามอาการเพราะโรคนี้ไม่มีสาเหตุที่แน่ชัดและปัจจุบันยังไม่มียาที่สามารถรักษาโรคลำไส้แปรปรวนได้โดยตรง การรักษาด้วยยาช่วยปรับลดการเกร็งของลำไส้ ช่วยลดอาการปวดท้องหรืออาจจะต้องทานยาระบายในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการท้องผูกและรักษาด้วยยาบรรเทาอาการท้องเสียในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการท้องเสียนั่นเอง